دانلود پایان نامه

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع کارشناسی ارشد رشته کشاورزی

گرایش : حشره ­شناسی کشاورزی

عنوان : بررسی فون کنه ­های Eriophyoidea در شهرستان شیراز 

دانشگاه شیراز  

دانشکده کشاورزی

پایان نامه کارشناسی ارشد در رشته حشره ­شناسی کشاورزی

 بررسی فون کنه ­های Eriophyoidea در شهرستان شیراز و ارزیابی پتانسیل کنه­ی اریوفید خارشتر (Aceria alhagi) به عنوان عامل کنترل­ کننده­ بیولوژیکی علف هرز خارشتر (Alhagi camelorum, Fabaceae)

 استاد راهنما

دکتر محمدعلی اکرمی ابرقویی

(در فایل دانلودی نام نویسنده موجود است)

تکه هایی از متن پایان نامه به عنوان نمونه :

(ممکن است هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود ولی در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل است)

 چکیده

به منظور بررسی فون کنه­های بالاخانواده­ی Eriophyoidea در شهرستان شیراز، در سال­های 90- 1388 نمونه­های گیاهی از نقاط مختلف شهرستان جمع­آوری شدند. طی این بررسی 16 گونه کنه از دو خانواده و 8 جنس از روی 16 گونه­ی گیاه جمع­آوری شد که یک گونه (با علامت *) برای اولین بار از ایران و سه گونه­ (با علامت **) برای اولین بار از دنیا گزارش می­شوند.

گونه­های Aceria malherbae Nuzacci، Aceria drabae (Nalepa)، Aceria mashhadiensis  Xue et al.، Aceria tristriatus (Nalepa)، Aceria alhagi Kamali & Raam ،Aceria oleae (Nalepa) ،(Nalepa)  Aceria macrochelus، Aceria granati (Canestrini and Massalongo)، Shevtenkella ulmi (Farkas)، Tetra glycirrhyza Denizhan et al.*، Acarolox farsi Kamali & Soleimani،Phytoptus pyri Pagenstecher، Acarolox sp.**، Tetra sp.** وAcerimina sp.**  از خانواده­ی Eriophyidae و گونه­یRhyncaphytoptus ficifoliae Keifer  از خانواده­ی Diptilomiopidae جمع­آوری شدند.

همچنین در این بررسی، پتانسیل کنه­ی Aceria alhagi در کنترل بیولوژیکی علف­هرز خارشتر (Alhagi pseudalhagi) ارزیابی شد. این کنه در شرایط طبیعی، پتانسیل بالایی در کنترل این علف­هرز دارد. در شرایط صحرایی 20 بوته­ی انتخاب شدند و سپس هر بوته توسط قفسه­های محاط شده با توری با مش ریز، ایزوله گردید. ده بوته به عنوان شاهد و ده بوته به عنوان تیمار در نظر گرفته شد. سپس به مدت 8 هفته و در فواصل یک هفته­ای کنه­ها با تراکم 50، 100، 300، 300، 300، 400، 500 و 500 کنه به ازای هر بوته­ی تیمار رهاسازی شدند. یک هفته پس از هر رهاسازی تعدادی از برگ­های هر بوته­ی مایه­زنی شده زیر بینوکولار بررسی شد ولی در هر مرتبه حداکثر دو یا سه کنه روی سه بوته زنده مانده بود و روی هیچ­یک از بوته­ها علائم خسارت ظاهر نشد. که این مسئله بیانگر پیچیدگی ویژگی­های رفتاری و بیولوژیکی این کنه و نیازمندی به امتحان کردن روش­های مختلف و اِعمال و بررسی چند فاکتور هم­زمان در اجرای آزمایش است.

 فهرست مطالب

 عنوان                                                                                                                                         صفحه

فصل اول…………………………………………………………………………………………………………….1

1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………………………………………..2

1-1- کنه­های اریوفید………………………………………………………………………………………………………………….2

1-2- خارشتر……………………………………………………………………………………………………………………………….6

1-3- اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………………………10

فصل دوم…………………………………………………………………………………………………………..11

2- بر پژوهش­های پیشین……………………………………………………………………………………………..12

2-1-  مطالعه­ فون کنه­های اریوفید………………………………………………………………………………………12

2-1-1- منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………..12

2-1-2- منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………….18

2-2-  ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر در کنترل بیولوژیکی خارشتر……………………………………….26

2-2-1- منابع انگلیسی……………………………………………………………………………………………………….26

2-2-2- منابع فارسی…………………………………………………………………………………………………………..27

فصل سوم………………………………………………………………………………………………………. 29

3- مواد و روش­ها………………………………………………………………………………………………………………………30

3-1- بررسی فون کنه­های Eriophyoidea درشهرستان شیراز………………………………………………30

3-1-1- روش­های جداسازی…………………………………………………………………………………………….. 30

3-1-1-1- روش مستقیم………………………………………………………………………………………………30

3-1-1-2- استخراج کنه از بافت گیاهی با بهره گرفتن از محلول­های مختلف………………….31

3-1-2- نگه­داری…………………………………………………………………………………………………………………32

3-1-2-1- نگه­داری موقت…………………………………………………………………………………………….32

3-1-2-2- نگه­داری دائمی با بهره گرفتن از محلول­های نگه­دارنده……………………………………32

3-1-2-3- نگه­داری نمونه­های گیاهی آلوده به کنه به صورت هرباریومی…………………..32

3-1-3- شفاف­سازی …………………………………………………………………………………………………………..33

3-1-4- رنگ­آمیزی……………………………………………………………………………………………………………..34

3-1-5- تهیه­ اسلاید………………………………………………………………………………………………………..34

3-1-6- درزگیری اسلاید…………………………………………………………………………………………………….35

3-1-7- شناسایی و توصیف………………………………………………………………………………………………..35

3-2- ارزیابی پتانسیل کنه­ی خارشتر در کنترل بیولوژیکی خارشتر……………………………………….36

فصل چهارم………………………………………………………………………………………………………41

4- نتایج و بحث…………………………………………………………………………………………………………………………42

4-1- فون کنه­های Eriophyoidea………………………………………………………………………………………….42

4-1-1- شکل­شناسی………………………………………………………………………………………………………………..44

4-1-2- واژگان و اختصارات مورد استفاده در شناسایی کنه­های اریوفید…………………………57

4-1-3- کلید شناسایی خانواده­هایEriophyoidea ………………………………………………………..61

4-1-4- گونه­ی  Acarolox farsi Kamali & Soleimani………………………………………………67

4-1-5- گونه­ی  Acarolox n. sp……………………………………………………………………………………..70

4-1-6- گونه­ی  Aceria alhagi Kamali & Raam………………………………………………………..74

4-1-7- گونه­ی  Aceria drabae (Nalepa)……………………………………………………………………..77

4-1-8- کنه­ی برگ لوله­ای انار  Aceria  granati……………………………………………………………79

4-1-9- گونه­ی  Aceria macrochelus (Nalepa)………………………………………………………….80

4-1-10- گونه­­ی  Aceria malherbae Nuzacci…………………………………………………………….82

4-1-11- گونه­ی Aceria  mashhadiensis……………………………………………………………………..85

4-1-12- کنه­ی گالی زیتون  Aceria oleae (Nalepa)…………………………………………………..88

4-1-13- کنه­ی گال زگیلی برگ گردو Aceria tristriatus (Nalepa)…………………………..90

4-1-14- گونه­ی  Acerimina n. sp…………………………………………………………………………………92

4-1-15- کنه­ی تاولی گلابی  Eriophyes  pyri (Pagenstecher)…………………………………94

4-1-16- گونه­ی  Shevtenkella ulmi (Farkas)……………………………………………………………..97

4-1-17- گونه­ی  Tetra n. sp………………………………………………………………………………………..101

4-1-18- گونه­ی  Tetra glycirrhyza Denizhan et al……………………………………………….104

4-1-19- گونه­ی Rhyncaphytoptus ficifoliae Keifer………………………………………………107

4-1-2-  ارزیابی پتانسیل کنه­ی Aceria alhagi در کنترل خارشتر……………………………..110

4- 2- بحث……………………………………………………………………………………………….112

4-2-1- فون کنه­های اریوفید…………………………………………………………………………112

4-2-2- ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر، Aceria alhagi، در کنترل بیولوژیکی علف­های هرز ……………………………………………………………………………………………………………………113

4-3- پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………….113

4-3-1- فون کنه­های اریوفید…………………………………………………………………………………………..113

4-3-2- ارزیابی کنه­ی اریوفید خارشتر، Aceria alhagi، در کنترل بیولوژیکی علف­های هرز…………………………………………………………………………………………………………113

منابع………………………………………………………………………………………………………………114

کنه­های اریوفید

کنه­های بالاخانواده­ی Eriophyoidea جزء راسته­ی  Trombidiformesو زیر راسته­ی پیش­استیگمایان (Prostigmata) هستند.

اندازه­ این کنه­ها بسیار کوچک و معمولاً به طول 100-150 میکرومتر است، ولی اندازه­ آن­ها به طور کلی بین 80 تا 500 میکرومتر متغیر است (Walter et al., 2009). این کنه­ها بدنی نرم، باریک، کشیده و مخروطی شکل دارند و اغلب به رنگ سفید مایل به صورتی دیده می­شوند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). بدن آن­ها شبه حلقوی و کرمی شکل است. اپیستوزوما در برخی از گونه­ها کرمی شکل و در برخی دیگر دوکی شکل است. این کنه­ها دارای سه مرحله­ی رشدی پس جنینی لارو، پوره و بالغ هستند. در تمام مراحل زیستی تنها دو جفت پا داشته که در ناحیه­ی جلویی بدن قرار گرفته­اند، به همین دلیل کنه­های این بالاخانواده به کنه­های چهارپا مشهورند (Walter et al., 2009). پاها فاقد ناخن حقیقی (ناخن جفت) اما در عوض دارای ناخن امپودیومی پروش غیر جفت (تکی) هستند. در قسمت پشتی- جلویی بدن (ناحیه­ی پروپودوزوما) ناحیه­ای به نام سپر یا صفحه­ی پشتی (پرودورسوم) قرار دارد که نقش و نگار خاصی داشته و در طبقه ­بندی افراد این بالاخانواده، به ویژه در سطح گونه، اهمیت زیادی دارد (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). قطعات دهانی در ناحیه­ی گناتوزوما از 5-7  ساختار استایلت مانند تشکیل شده و فاقد استایلوفور است. پالپ چهار بندی است. شیار منفذ جنسی در این کنه­ها عرضی است و تقریباً بعد از پای دوم قرار دارد. منفذ جنسی در کنه­های نر فاقد درپوش ولی در ماده­ها دارای درپوش است (Walter et al., 2009). این کنه­ها فاقد دستگاه تنفسی تراشه­ای و سوراخ تنفسی بوده و تبادل گازهای تنفسی از طریق جلد صورت می­گیرد. فاقد چشم ساده­ی مشخص هستند ولی به جای آن، برجستگی­های نیمه کروی در ناحیه­ی عقبی- جانبی سپر پشتی وجود دارد که به نظر می­آید نقش گیرنده­های نوری را داشته باشند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

سیستم تولیدمثلی آن­ها از نوع دوجنسی است. ماده­ها عمدتاً تخم-زنده­زا هستند. انتقال اسپرم در این کنه­ها به صورت غیر مستقیم و از طریق تولید و رهاسازی اسپرماتوفور در سطح گیاه میزبان انجام می­شود (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385). تا کنون بکرزایی از نوع ماده­زایی در گونه­های این بالاخانواده به اثبات نرسیده، اما بکرزایی از نوع نرزایی در برخی گونه­ها مشاهده شده است (Walter et al., 2009).

از نظر مراحل تکامل فردی به طور کلی دارای دو نوع چرخه­ی زیستی هستند. در نوع ساده مراحل تخم، لارو، پوره و بالغ دیده می­شود و در نوع دیگر که پیچیده­تر است، دو فرم ماده­ی بالغ و یک فرم نر بالغ وجود دارد. فرم اولیه­ی ماده­ها از نظر ساختمانی شبیه کنه­های نر بوده و پروتوژین (ماده­های هم­شکل) نامیده می­شود و فرم دوم یا ثانویه­ی ماده­ها که فرم مقاوم و زمستان­گذران کنه است، دئوتوژین (ماده­های ناهمشکل) نامیده می­شود (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385) که در بعضی گونه­ها به ویژه آن­هایی که روی گیاهان همیشه­سبز زندگی می­ کنند، مشاهده می­شوند. دئوتوژین­ها در سال بعد از تولدشان تولیدمثل می­ کنند که منجر به تولید کنه­های ماده می­شود که این ماده­ها قادر به تولیدمثل در همان سال هستند (Walter et al., 2009).

پیچیدگی و تنوع چرخه­ی زندگی در این بندپایان کوچک، سازگاری و تطابق آن­ها را با شرایط محیطی تا حد زیادی افزایش داده است، به گونه­ای که این کنه­ها در محیط زندگی خود از شانس بقای زیادی برخوردارند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

کنه­های این بالاخانواده پراکنش جهانی داشته و بر روی تعداد زیادی از گیاهان وجود دارند که میزبان آن­ها عمدتاً گیاهان چندساله هستند. این کنه­ها تقریباً به تمام قسمت­های گیاه به جز ریشه حمله می­ کنند. این کنه­ها در طیف گسترده­ای از زیستگاه­های مناطق مختلف دنیا اعم از استوایی، معتدل، مناطق سرد و حتی یخبندان یافت می­شوند. به دلیل جثه­ی بسیار ریز و پراکنش آن­ها به ویژه از طریق باد، به آسانی از میزبان­های آلوده به سالم و از مکانی به مکان دیگر منتقل می­شوند، بنابراین تعیین محدوده­ پراکنش آن­ها دشوار است. گیاهان گلدار، سوزنی­برگان و سرخس­ها از میزبان­های این بالاخانواده در سراسر دنیا هستند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

بالاخانواده­ی Eriophyoidea شامل سه خانواده است: Phytoptidae، Eriophyidae و Diptilomiopidae، که تا سال 1994 به ترتیب 21، 228 و 53 جنس از آن­ها شناسایی شده است. تا سال 2003، تعداد 3442 گونه از این بالاخانواده شناسایی شد که تقریباً متعلق به 300 جنس بودند. هر ساله چند جنس جدید و حدود 100 گونه­­ی جدید از این بالاخانوده شناسایی می­شود که همین مسئله شناسایی دقیق آن­ها را دشوار کرده است. در یک تخمین، تعداد گونه­های این بالاخانواده را 35000 تا 50000، و در تخمین دیگری تا حدود 250000 گونه برآورد کرده­اند. بنابراین تعجب آور نیست که بسیاری از گونه­های Eriophyoidea در بسیاری از نقاط دنیا شناخته نشده باشند (Amrine et al, 2003) به ویژه در نواحی گرمسیری و نیمه­گرمسیری که احتمالاً کم­تر از پنج درصد گونه­های آن توصیف شده است (Walter et al., 2009).

این کنه­ها از نظر تکاملی بسیار پیشرفته هستند و جزء جانوران قدیمی کره­ی زمین محسوب می­شوند، قدمت فسیل یافت­شده­ی کنه­ی زنگار را از سواحل شمالی ماسلین استرالیا، 37 میلیون سال برآورد کرده­اند و در مجموع سابقه­ی سکونت این گروه بیش از 50 میلیون سال برآورد شده است (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

علی­رغم این­که قبلاً تصور می­شد کنه­های Eriophyoidea از نظر فیلوژنتیکی ارتباط نزدیکی با کنه­های Tetranychoidea دارند، اما اعتقاد بر این است که دارای جد مشترک قدیمی­تری نسبت به Tetranychoidea هستند و گروه خواهری Tydoidea محسوب می­شوند و حتی ارتباط قدیمی­تر آن­ها به Alycidae برمی­گردد (Walter et al., 2009).

کنه­های این بالاخانواده­ انگل اجباری گیاهان هستند. تغذیه­ی آن­ها از قسمت­های مختلف گیاه باعث ایجاد علایمی می­شود که گاهی اوقات با علایم ایجاد شده در اثر ویروس­ها، کمبود عناصر غذایی و اختلالات فیزیولوژیکی اشتباه گرفته می­شوند. تعدادی از گونه­های آن دارای اهمیت اقتصادی هستند که معمولاً بر روی گیاهان زراعی و جنگلی دیده می­شوند. از نظر اهمیت خسارت اقتصادی پس از کنه­های خانواده­ی Tetranychidae در مقام دوم قرار دارند (Van Leeuwen  et al., 2010). بعضی گونه­ها آفات گیاهی مهمی می­باشند؛ تغذیه­ی آن­ها باعث کاهش رشد عمومی، جارویی شدن[13]، پیچیدگی برگ، خسارت به اندام­های تولیدمثلی و تشکیل گال و زنگار در میوه و شاخ و برگ می­شود. به دلیل خسارتی که این کنه­ها ایجاد می­ کنند و به دلیل محل ایجاد خسارت روی گیاه،  کنه­­­های گال­زا تاول، زنگ، یا غنچه نامیده می­شوند (گرسون، 1385). تعدادی از آن­ها به صورت سرگردان روی سطح برگ بوده و خسارت چندانی به گیاه وارد نمی­کنند (Walter et al., 2009).

این کنه­ها علاوه بر خسارت مستقیم در انتقال عوامل بیماری­زای گیاهی نیز نقش دارند. مهم­ترین عوامل بیماری­زایی که توسط این کنه­ها از گیاهی به گیاه دیگر منتقل می­شوند، ویروس­ها هستند، مانند ویروس موزاییک نواری گندم[19] که توسط(Keifer)  Aceria tulipae منتقل می­شود. رابطه­ بین کنه­ی اریوفید ناقل و عامل بیماری­زا بسیار تخصصی است. ناقل این عوامل بیماری­زا در هر مورد گونه­ی خاصی از کنه­های اریوفید است و سایر گونه­های این خانواده و حشرات قادر به انتقال آن نیستند. بر خلاف حشرات ناقل عوامل بیماری­زای گیاهی نظیر شته­ها، سفیدبالک­ها و زنجرک­ها که دارای استایلت­­های بلندی هستند و می­توانند سلول­های آوند آبکش و چوبی را سوراخ کنند، استایلت­های این کنه­ها کوتاه و حدود 20 تا 40 میکرومتر طول دارند و تنها قادرند سلول­های اپیدرم گیاه میزبان را سوراخ نمایند. مکانیسم انتقال بسیاری از این عوامل بیماری­زا دقیقاً روشن نشده، اما ثابت شده است که این عوامل بیماری­زا باید حتماً قبل از انتقال به میزبان­های سالم، یک دوره­ی کامل را در بدن ناقل طی کنند (خانجانی و حداد ایرانی­نژاد، 1385).

دامنه­ی میزبانی حدود 80 درصد از گونه­های این بالاخانواده محدود به یک گونه­ی گیاهی است (Smith et al., 2005). بیش­تر اریوفیدها (به ویژه آن­هایی که تشکیل گال می­ دهند) به شدت اختصاصیت میزبانی دارند و گاهی اوقات حتی از بافت یا محل خاصی از گیاه تغذیه می­ کنند. این ویژگی، کنه­های اریوفید را برای کنترل علف­های هرز مناسب ساخته است. سایر صفات شامل پراکنش به وسیله­ی باد و ایجاد ضعف آهسته در بنیه­ی میزبان می­باشند. این صفات کنه را برای کنترل علف­های هرز مناسب می­سازد. اریوفیدها به طور طبیعی روی بسیاری از علف­های هرز یافت می­شوند و ممکن است به طور جدی به آن­ها خسارت وارد کنند که نشان­دهنده­ی توانایی آن­ها برای کاهش جمعیت علف­های هرز است. از جمله می­توان به نقش Aceria malherbae Nuzzaci در کنترل بیولوژیکی پیچک صحراییL.  Convolvulus arvensis اشاره نمود (گرسون و همکاران، 1385). یکی از علف­های هرزی که بر روی آن کنه­ی اریوفید یافت شده است، گیاه خارشتر می­باشد.

1-2- خارشتر

 خارشتر، Alhagi camelorum Fischer (A. pseudalhagi (M. Bieb.) Desv. )، گیاهی بوته­ای و چند ساله از خانواده­ی Fabaceae است (زند و همکاران، 1388).

این گیاه بومی هند، آسیای صغیر و قسمت­های جنوبی روسیه می­باشد و ورود آن به قاره­ی آمریکا و برخی از کشورهای اروپایی و آفریقایی از طریق بذر آلوده صورت گرفته است. در سال 1995 به عنوان یک علف هرز خطرناک شناخته شد. این گیاه از جمله مهم­ترین علف­های هرز خانواده­ی بقولات است و علاوه بر ایران، از کشورهای استرالیا و آمریکا نیز گزارش شده است (زند و همکاران، 1388). 

گیاه جوان خارشتر کرک­دار و گیاه بالغ آن بدون کرک است. ساقه­های این گیاه منشعب، سبز رنگ و دارای خارهای تیزی به طول 6/0 تا 5/4 سانتی­متر که انتهای آن­ها زرد رنگ است. برگ­ها ساده، کامل و به طول 25/0 تا 3 سانتی­متر هستند که به صورت یک در میان روی ساقه قرار دارند و تراکم آن­ها در قسمت­های پایینی بوته بیش­تر است. ارتفاع بوته معمولاً 50 تا 60 سانتی­متر است. گل­ها کوچک و به رنگ ارغوانی مایل به صورتی تا بنفش هستند که در خرداد ماه ظاهر می­شوند. کاسبرگ آن بدون کرک، زنگوله­ مانند و دارای پنج دندانه­ی مثلثی کوتاه و نوک تیز است. بذرها در نیام ناشکوفایی قرار دارند. نیام قهوه­ای مایل به قرمز رنگ است که رو به بالا قرار دارد و در ناحیه­ی بین هر بذر فرورفتگی وجود دارد (Donaldson & Rafferty, 2001).

تعداد صفحه :143

قیمت : 14700 تومان

بلافاصله پس از پرداخت لینک دانلود فایل در اختیار شما قرار می گیرد

و در ضمن فایل خریداری شده به ایمیل شما ارسال می شود.

پشتیبانی سایت :        ****       [email protected]

در صورتی که مشکلی با پرداخت آنلاین دارید می توانید مبلغ مورد نظر برای هر فایل را کارت به کارت کرده و فایل درخواستی و اطلاعات واریز را به ایمیل ما ارسال کنید تا فایل را از طریق ایمیل دریافت کنید.

***  **** ***